Tarih Bilimi Nedir 4

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin taçı teselsül, bu olaylarla müteallik bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut benibeşer-dışı farkı gözetmeksizin, dünya ve dönem aralığının kestirildiği bir geçmiş dönem dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her meydanın maziini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii lafız konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilgili tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları hane önüne düzenınarak, kabil evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir daha yaşanabilmesi kabil bir olasılık olmadığından natür bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik zıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sav ahiz vasıtasıyla selen edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taçı teselsül çok daha geniş bir deme yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca zamanla natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]