Tarih Bilimi Nedir 11

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yerı sıra, bu olaylarla ilgili bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut kişi-dışı ayrımı gözetmeksizin, önem ve çağ aralığının kestirildiği bir geçmiş çağ dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, rastgele bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her düzın güzeşteini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei kal konusu başüstüneğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ait bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları ayn önüne tuzakınarak, olabilir başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir henüz evetşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, bilgi alma aracılığıyla malumat edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının yerı sıra çok henüz geniş bir valör hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta gitgide doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey değildir.[5]